करोना व्हायरस


सध्‍या जगभरामध्‍ये वैदयकीय क्षेत्रात एका विषाणूने थैमान घातले आहे. या विषाणूचे आहे कोरोना. या विषाणूने चीनमध्‍ये अनेकांना बाधित केले आहे. चीनमध्ये पसरलेल्‍या या कोरोना विषाणूने आातपर्यंत १७ जणांचा बळी घेतला आहे. 31 डिसेंबर २०१९ रोजी चीनमधील वुहान शहरात नवीन करोना विषाणूचा उद्रेक घोषित करण्‍यात आला. त्‍यानंतर चीनच्‍या इतर शहरातदेखील या आजाराचे रुग्ण आढळले असून जपान, थायलंड, दक्षिण कोरिया, अमेरिका अशा इतर ११ देशांनीही या आजाराचे रुग्ण नोंदविले आहेत. हा विषाणू वेगाने पसरत आहे. चीनमधील ५७१ लोकांना याची लागण झाल्याची आकडेवारी आहे तर १७ जणांचा मृत्यू झाला आहे. चीनमधील वुहानसह काही शहरे बंद करण्‍यात आली असुन त्‍यांच्‍या इतर भागाशी संपर्कावर निर्बंध आणण्‍यात आले आहे.  सिनेमागृहे बंद ठेवण्यात आली आहेत. जागतिक आरोग्य संघटनेची स्थानिक टीम परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहे. जागतिक आरोग्‍य संघटनेच्या स्थानिक प्रतिनिधी गौडेन गालिया यांच्या नेतृत्वाखालील पाच सदस्यीय पथकाने चीनच्या रोग नियंत्रण केंद्राची स्थानिक जैव सुरक्षा प्रयोगशाळा, रुग्णालये आणि विमानतळांचा दौरा केला. अत्‍यंत धोकादायक समजल्‍या जाणा-या हया करोना विषाणू आजाराचा प्रादुर्भाव भारतात होऊ नये यासाठी केंद्र सरकारच्या मदतीने महाराष्ट्रातदेखील विविध उपाययोजना राबविण्‍यात येत आहेत.  करोना बाधित देशातून येणाऱ्या प्रवाशांचे स्क्रिनिंग मुंबईसह देशातील सात विमानतळांवर सुरू करण्यात आले आहे. या स्क्रिनिंगमध्ये आढळलेल्या संशयित रुग्णांना विलीनीकरण कक्षामध्ये भरती करण्याची सुविधा कस्तुरबा रुग्णालय मुंबई तसेच नायडू रुग्णालय पुणे येथे करण्यात आली आहे. २९ जानेवारी २०२० पर्यंत मुंबई विमानतळावर ४५९६ प्रवाशांचे स्क्रिनिंग करण्यात आले आहे. या मध्ये १८ प्रवासी हे महाराष्ट्रातील आहेत. यातील मुंबईतील ५ प्रवाशांना सौम्य सर्दी व ताप असल्याने खबरदारी म्हणून कस्तुरबा रुग्णालयात भरती करण्यात आले आहे. यापैकी ३ प्रवाशांचे प्रयोगशालेय नमुने निगेटिव्ह आल्याचे एन आय व्ही पुणे यांनी कळविले आहे. पुण्यातील नायडू रुग्णालयात २ प्रवाशांना तर  शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय, नांदेड येथे एका प्रवाशास भरती करण्यात आले आहे. या सर्व संशयित रुग्णांचे नमुने एन आय व्ही पुणे येथे पाठविण्यात आले आहेत. जे प्रवासी करोना बाधित देशातून भारतामध्ये येत आहेत त्यांची माहिती दैनंदिन स्वरूपामध्ये विमानतळ आरोग्य अधिकाऱ्यांमार्फत राज्य आरोग्य विभागास कळविली जाते. या सर्व प्रवाशांचा ते बाधित देशातून आलेल्या तारखेपासून पुढील २८ दिवस दैनंदिन पाठपुरावा करण्यात येतो. त्यांच्यामध्ये करोना आजार सदृश्य लक्षणे निर्माण झाली आहेत किंवा कसे याबाबत दैनंदिन विचारणा करण्यात येते. याशिवाय अशी लक्षणे आढळल्यास त्यांनी स्वतःहून आरोग्य विभागात कळवण्याबाबत देखील प्रत्येक प्रवाशास सुचित करण्यात आले आहे. या दैनंदिन पाठपुराव्यामध्ये एखाद्या प्रवाशामध्ये संशयित करोना आजाराची लक्षणे आढळल्यास त्याला विलगीकरण कक्षात भरती करण्याबाबत संबंधितांना सूचित करण्यात आले आहे. नवीन करोना विषाणु आजाराच्या रुग्ण निदानाची व्यवस्था राष्ट्रीय विषाणू विज्ञान संस्था (एन आय व्ही), पुणे येथे करण्यात आली आहे. संशयित रुग्ण कोणास म्हणावे, याबाबत जागतिक आरोग्य संघटनेने सुस्पष्ट सूचना दिलेल्या असून त्याचे पालन करण्यात येत आहे. कोणत्याही संशयित रुग्णाचे प्रयोगशाळा नमुना एन आय व्ही पुणे यांना पाठविताना तो एकात्मिक रोग सर्वेक्षण कार्यक्रम महाराष्ट्र यांच्या अनुमतीने पाठविणे आवश्यक आहे. संशयित करोना आजारी रुग्णांना भरती करण्यासाठी सध्या मुंबईमध्ये कस्तुरबा रुग्णालय आणि पुण्यात नायडू रुग्णालय येथे आवश्यक विलगीकरण व उपचार सुविधा उपलब्ध करण्यात आली आहे. या शिवाय प्रत्येक जिल्हा रुग्णालयात विलगीकरण कक्ष सुरु करण्यास सांगण्यात आले आहे.  करोना आजार प्रतिबंध व नियंत्रणासाठी करावयाच्या उपाययोजनांमध्ये आंतर विभागीय समन्वयाची आत्यंतिक आवश्यकता आहे. नागरी विमान वाहतूक विभाग, नगर विकास विभाग, सार्वजनिक आरोग्य या सर्व विभागांचा नियमित समन्वय साधून या उपाययोजना अधिक प्रभावीपणे राबविण्याचा सर्वतोपरी प्रयत्न करण्यात येत आहे. नवीन करोना विषाणू आजाराबद्दलच्या मार्गदर्शक सूचना सर्व संबंधितांना पाठविण्यात आल्या असून त्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या संकेतस्थळावर देखील उपलब्ध करण्‍यात आलेल्‍या आहेत. 
चीनमध्ये पसरलेल्या कोरोना व्हायरससंदर्भात देशभरात चिंतेचे वातावरण आहे. चीनमध्ये राहणाऱ्या भारतीय नागरिकांसाठी भारताने मार्गदर्शक तत्वे जारी केली आहेत. तेथून येणाऱ्या लोकांना एका स्क्रीनिंग प्रक्रियेतून जावे लागणार असल्याचे परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले आहे. राजधानी दिल्लीसह मुंबई, चेन्नई, बंगळुरू, हैदराबाद, कोच्ची आणि कोलकाताच्या विमानतळांवर थर्मल स्क्रिंनिंगची व्यवस्था करण्यात आली आहे. चीन आणि हाँगकाँगहून परतलेल्या प्रवाशांची थर्मल स्क्रिनिंग करण्यात येत आहे. याशिवाय सर्व विमानतळांवर या विषाणूसंबंधीची माहिती देणाऱ्या उद्घोषणा सुरू आहेत. हा विषाणू एका व्यक्तीतून दुसऱ्या व्यक्तीत संक्रमित होत असल्याने त्याचा धोका अधिक वाढला आहे. कोरोना विषाणूचे अनेक प्रकार आहेत. मात्र, यापैकी केवळ सहा प्रकारच्या विषाणूंची माणसाला बाधा होऊ शकते. मात्र, नव्या विषाणूचा शोध लागल्यानंतर संक्रमित होणाऱ्या कोरोना विषाणूंची संख्या आता सात झाली आहे. डोकेदुखी, नाक गळणे, खोकला, घसा खवखवणे, ताप, अस्‍वस्‍थ वाटणे, शिंका येणे, थकवा, निमोनिया, फुफुसात सूज इत्‍यादी लक्षणे या आजाराची मानली जातात. कोरोना विषाणूची बाधा झालेल्या रुग्णांवर स्वतंत्र खोलीत उपचार सुरू आहेत, जेणेकरून इतरांना याचा संसर्ग होऊ नये. प्रवाशांना ताप आहे का, हे तपासण्यासाठी प्रवासी ये-जा करतात अशा सर्व ठिकाणी थर्मल स्क्रिनिंगची व्यवस्था करण्यात आली आहे. कोरोना विषाणूचा संसर्ग टाळण्‍यासाठी खालील काळजी सर्वांनी घेणे गरजेचे आहे.
1. सार्वजनिक ठिकाणी किंवा रस्‍त्‍यावर थुंकणे टाळा.
2. पूर्णपणे शिजवलेलेच अन्‍न खा.
3. आजारी असलेल्‍या पाळीव प्राण्‍यांबरोबर थेट संपर्क अथवा प्रवास टाळा.
4. खोकल्‍यावर अथवा शिंकल्‍यानंतर, प्राण्‍यांचा सांभाळ केल्‍यानंतर, त्‍यांची विष्‍ठा काढल्‍यानंतर, शौचानंतर, जेवणापूर्वी हात स्‍वच्‍छ धुवून घ्‍यावेत.
5. शिंकताना व खोकताना आपल्‍या तोंडावर रुमाल धरावा.
6. सर्दी व फलूची लक्षणे असलेल्‍या व्‍यक्‍तींबरोबर नजीकचा संपर्क टाळावा.
7. जंगली अथवा पाळीव प्राण्‍यांशी थेट संपर्क टाळावा.

हेल्‍पलाईन क्रमांक
राष्‍ट्रीय कॉल सेंटर - ०११ २३९७८०४६
राज्‍यस्‍तरीय नियंत्रण कक्ष - ०२० २६१२७३९४
टोल फ्री हेल्‍पलाईन क्रमांक - १०४

करोनासारख्‍या गंभीर विषाणूचा सामना करण्‍यासाठी आपण सर्वांनी सज्‍ज राहणे आवश्‍यक असुन त्‍या दृष्‍टीने आवश्‍यक दक्षता आपण घ्‍यावी यासाठीच आजचे हे आरोग्‍यमंथन.


वैभव मोहन पाटील
घणसोली, नवी मुंबई

Comments

Popular posts from this blog

डॉ. डी. बी. मार्ग पोलीस ठाण्यात रक्तदान शिबिर

देवघर सार्वजनिक गणेशोत्सवाचा १०० वर्षांचा वारसा

डॉ. दुर्योधन चव्हाण सेवानिवृत्त