वैभव मोहन पाटील

*नव्या वर्षात संकल्प निरोगी आयुष्याचा* 2020 ह्या नव्या कोऱ्या वर्षाची सुरुवात झाली आहे. आजचा दिवस हा उत्साहाचा, जल्लोषाचा आणि संकल्पाचा. नवीन वर्ष साजरे करण्याच्या अनेक देशी विदेशी पद्धती आपल्या समाजात दृढ आहेत. कुणी फिरायला शहर सोडून बाहेर पडतो, कुणी कुटुंबासह दिवस घालवतो, अगदीच हौशी मंडळी मित्रमंडळीसह या दिवसाचे सेलिब्रेशन करतो तर काही नव्या वर्षाचे विविध संकल्प सोडून नववर्षाचे स्वागत करतात. एखादा नवा उद्योगधंदा सुरू करण्याचा पण केला जातो, नवे घर, गाडी विकत घेण्याचा संकल्प किंवा दररोजच्या जीवनात ठराविक गोष्ट खाणे सोडणे, वागणे, बोलणे, चालणे यात बदल करण्याचादेखील संकल्प केला जातो. मात्र माणसाच्या आयुष्यात सर्वात महत्वाची गोष्ट आहे ती म्हणजे त्याचे आरोग्य. आरोग्य व्यवस्थित असेल तर त्याला हव्या त्या गोष्टी मिळवण्यात फारशा अडचणी उदभवत नाहीत त्यामुळेच आपले आरोग्य नीट सांभाळण्याचा संकल्प प्रत्येकाने नव्या वर्षात करायला हवा असे माझे मत आहे. नव्या वर्षाकडून आपल्यापैकी प्रत्येकाला अनेक आशा असतात. अनेक प्रकारची नियोजने केलेली असतात. मात्र, आपले नियोजन तेव्हाच यशस्वी होते, जेव्हा आपण तंदुरु...

नवी मुंबई महानगरपालिकेच्या क्रीडा व सांस्कृतिक विभागामार्फत शालेय विद्यार्थ्यांच्या कलागुणांना वाव देण्यासाठी आंतरशालेय सांस्कृतिक व कला महोत्सव २०१९-२० नुकताच आयोजित करण्यात आला होता. या स्पर्धांमधील समूह गान स्पर्धेत नमुमनपा शाळा क्रमांक ४१, अडवली भुतावली या शाळेने प्राथमिक गटात प्रथम क्रमांक पटकावला. २६ फेब्रुवारी २०२० रोजी आयोजित या कलाविष्कार स्पर्धांमध्ये अडवली भुतावली शाळेतील मुलींनी समूह गायन स्पर्धेत प्राथमिक गटात  'मन कि वीरा' हे गाणे सादर करत उपस्थितांना मंत्रमुग्ध केले ज्यात त्यांना प्रथम क्रमांक प्राप्त झाला आहे. अडवली भुतावली ही आदिवासी भागातील शाळा, पालिकेमार्फत आयोजित प्रत्येक स्पर्धेमध्ये निर्भेळ यश संपादित करत असून यावेळीदेखील शाळेने प्रथम क्रमांकाने यश मिळवत यशाचा उंच झेंडा कायम राखला आहे. शाळेतील विद्यार्थी शिक्षकांची मेहनत, उत्तम नियोजन आणि अचूक निवड याचे हे फलित असल्याचे मत शाळेचे मुख्याध्यापक श्री भिकाजी सावंत यांनी व्यक्त केले. तसेच सतत जिंकण्याचा आत्मविश्वास शाळेच्या मुख्याध्यापकांनी निर्माण केला आहे व त्यामुळेच नवी मुंबईत शाळेचे नाव गाजत असल्...

मुंबई पुणे द्रुतगती मार्गाच्या उभारणीपासून देखभाल दुरुस्ती व टोल आकारणीचे कंत्राट आयआरबी कंपनीकडे होते. काही महिन्यांपूर्वी हे कंत्राट सहकार ग्लोबल कंपनीला देण्यात आले होते. रस्ते विकास महामंडळाने आता पुन्हा आयआरबीला पुढील पंधरा वर्षांसाठी टोलवसुलीचे अधिकार दिले. या मार्गावर गेल्याच वर्षी टोलच्या दरात वाढ करण्यात आली होती. टोलवसुलीचे कंत्राट पुन्हा एकदा आयआरबी कंपनीकडे देण्यात आल्यानंतर नव्याने करण्यात आलेली टोल दरवाढ अनाकलनीय आहे. अगोदरच या मार्गावर एकूण धावलेली वाहने आणि जमा झालेला टोल या आकड्यांचा मेळ जुळतच नाही. दोन कंत्राटदारांच्या आकडेवारीत मोठा फरक आहे. या टोलची चौकशी करण्याची मागणी सातत्याने होत आहे. या रस्त्यावरील वाहतूक दरवर्षी पाच टक्‍क्‍यांनी वाढेल, असे गृहीत धरून २००४ मध्ये हा टोल सुरू करताना दर तीन वर्षांनी १८ टक्के दरवाढ करण्याचे ठरले होते. त्यानुसार २००४ ते २०१९ या काळात कंत्राटदाराला २८६९ कोटी रुपये मिळतील, असे गृहीत धरून कंत्राट देण्यात आले. प्रत्यक्षात कंत्राटदाराने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार ४,३६९ कोटी रुपये मिळाले आहेत. त्यातच आता १८ टक्क्यांनी टोल महाग झ...

एकेकाळी ग्रामीण भागामध्ये जीवनवाहिनी समजल्या जाणाऱ्या एसटीची अवस्था आज दयनीय आहे. राज्याच्या कानाकोपऱ्यात व खेड्यापाड्यात आपली पाळेमुळे घट्ट रोवून बसलेल्या एसटीची अवस्था आज महामंडळाच्या अनास्थेमुळे खिळखिळी झाली आहे. आजही अनेक भागांतील गरीब व सर्वसामान्य नागरिकांना परवडणारी व अनिवार्य सेवा म्हणून एसटीचा मोठा आधार वाटतो. मात्र ही सेवा सुधारण्यासाठी जाणीवपूर्वक प्रयत्न होताना गेल्या कित्येक वर्षांत दिसलेले नाही. खाजगी वाहतूक सेवेमध्ये आमूलाग्र बदल घडत असताना एसटीसारखी सार्वजनिक वाहतूक सेवा मात्र कात टाकण्यात सपशेल अपयशी ठरली आहे. वेळेत देखभाल दुरुस्ती होत नसल्याने बसेसची अवस्था आज मोडकळीस आलेल्या अवस्थेत आहे. एसटीच्या अर्थसंकल्पात तिची आर्थिक अवस्थाही अत्यंत नाजूक असल्याचे सातत्याने दिसून येत आहे. उत्पन्न व देखभालीचा खर्च यांचा ताळमेळ बसत नसल्याने ही सेवा पुढे रेटण्यात येत्या काळात प्रचंड अडचणी येणार आहेत. मात्र ग्रामीण भागातील लोकांना एसटीचा आधार वाटत असल्याने ही सेवा टिकवण्यासाठी तिचे खाजगीकरण अनिवार्य होऊन बसले आहे. आधुनिक तंत्रज्ञान व सोयीसुविधा उपलब्ध करून किफायतशीर परिवहन सेवा ए...

आज माझ्या आणखी एका 'खास' मित्राची ओळख आपणा सर्वांना करून देत आहे. सुशील घोसाळकर हा आमच्या लोकल ट्रेनच्या नेहमीच्या डब्यातील ग्रुप मेंबर. गेल्या चार पाच वर्षांपासून सोबत प्रवास करत असल्याने त्याच्यासोबत माझी चांगलीच गट्टी जमली आहे. अनेक घटना, कल्पनांचे आदानप्रदान आम्ही प्रवासात एकमेकांसोबत करत असतो. दक्षिण मुंबईतील एका बँकेच्या मध्यवर्ती कार्यालयात कामाला असलेल्या सुशीलला सामाजिक कार्याची भारी आवड आहे. सतत काहीतरी नवनव्या आयडिया घेऊन तो येत असतो ज्यात सामाजिक हिताच्या गोष्टी अधिक लपलेल्या असतात. नुकत्याच आमच्या जॉय ऑफ गिव्हिंगच्या महापे आदिवासी शाळेत झालेल्या विद्यार्थी मदतीच्या उपक्रमात तो सर्व मुलांसाठी चॉकलेट घेऊन सहभागी झाला होता. ठाणे येथे वास्तव्यास राहताना पत्नी व एक मुलगी असे प्रापंचिक आयुष्य सांभाळणाऱ्या सुशीलला मित्रमंडळींचा गोतावळा देखील तितकाच भरभक्कम लाभलेला आहे. मग ती सोसायटी असो, कार्यालय असो, ट्रेन प्रवास असो की गावाकडील सवंगडी असो सर्वत्र मित्रमंडळींच्या गराड्यातच वावरायला त्याला आवडते. यामुळेच लोकल ट्रेनमध्येदेखील विव...

दिनांक १५ व १६ फेब्रुवारी २०२० रोजी योग प्रशिक्षण व ताणतणाव व्यवस्थापन (Yoga and Stress Management) या विषयावरील कार्यशाळेस लोणावळा येथील कैवल्‍यधाम या जगप्रसिध्‍द योगप्रशिक्षण संस्‍थेत उपस्थित राहण्‍याचा योग आला. योग प्रशिक्षणाचे महत्‍व अधाेरेखीत करणा-या या कार्यशाळेत अनेक महत्‍वपूर्ण गोष्‍टी शिकायला मिळाल्‍या. खरेतर आज आपल्या आजूबाजूला विविध आजारांनी, व्याधींनी त्रस्त असणारे रुग्ण आपल्याला पावोलोपावली दिसतात. ओसंडून वाहणारी रुग्णालये व दवाखान्यांमधील गर्दी याची साक्ष आपल्याला देतील. चिनमध्‍ये धुमाकुळ घालणा-या ''करोना'' या विषाणूने भारतातदेखील आपली दहशत पसरवली आहे. असे अनेक आजार आज डोके वर काढत आहेत व भविष्‍यात येण्‍याची शक्‍यता आहे. पारंपरिक आजारांची व उपचारांची जागा आता संसर्गजन्य व अससंसर्गजन्य आजार अशा नव्या आधुनिक नावांनी घेतली आहे. त्यावरील निरनिराळ्या उपचार पद्धती व शस्त्रक्रिया जर आपण पहिल्या तर त्यासाठीच्या वैद्यकीय खर्चाचे आकडे पाहूनच गरगरायला होते. अशातच आजच्या धकाधकीच्या जीवनात आपण आपल्या आरोग्याकडे कमालीचे दुर्लक्ष करत आहोत असे माझे मत आहे. घर ते कार्या...

नुकत्याच सादर झालेल्या २०२० - २१ च्या अर्थसंकल्पात अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी व्यापारी बँकांमधील ठेवींच्या विमा संरक्षणाची मर्यादा १ लाखावरून ५ लाख रुपये प्रति खाते केली असल्याची घोषणा केली. बँक ठेवींना विमा संरक्षण देण्याचे काम रिझर्व्ह बँकेची उपकंपनी डिपॉझिट इन्शुरन्स अ‍ॅन्ड क्रेडिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन (डीआयसीजीसी) करते. हे विमा संरक्षण गेल्या दोन ते तीन दशकांपासून केवळ एक लाख इतकेच होते. त्यामुळे बँक खाती अडचणीत सापडल्यानंतर त्याचा मोठा फटका एक लाखाच्या वर ठेवी असणाऱ्या बँक ठेवीदारांना बसत होता. नुकतेच अडचणीत सापडलेले पंजाब अँड महाराष्ट्र बँकेचे ठेवीदार हे याचे ज्वलंत उदाहरण आहे. त्यामुळे एक लाख ही विम्याची मर्यादा खूपच तोकडी असल्याचे मत सर्व स्तरांतून व्यक्त होत होते. आता ही मर्यादा पाच लाख केली असली तरी ही मर्यादादेखील अपुरी आहे. प्रत्यक्षात डीआयसीजीसीची आर्थिक परिस्थिती बघितली तर सर्वच बँकांमधील सर्व खातेदारांच्या संपूर्ण ठेवींना विमा संरक्षण मिळू शकते, अशी स्थिती आहे.डीआयसीजीसीने देशातील २,१०९ बँकांना विमा संरक्षण कवच उपलब्ध केले आहे. या बँकांमध्ये एकूण ११२.२० लाख कोटी ...

ऐतिहासिक भागीर्थी मंदिरात महाशिवरात्री निमित्त यात्रा काटी गावाशेजारील भागीरथी मंदिर हा निसर्गाने भरभरून दान दिलेला परिसर. एकीकडे मंदाग्नी पर्वताचा ऐतिहासिक परिसर तर दुसरीकडे ग्रामस्थांची हिरवीगार शेती व मळे. अशा वातावरणात दर महाशिवरात्रीला येथे अनेक दशकांपासून यात्रा भरते. आजूबाजूच्या पंचक्रोशीतील ग्रामस्थांसाठी ही यात्रा म्हणजे भटकंतीचे हक्काचे ठिकाण. लहानपणी मीदेखील या यात्रेला आवर्जून न चुकता हजेरी लावायचो. ग्रामस्थांच्या पुढाकाराने आता ह्या मंदिराचा बऱ्यापैकी विकास झालेला आहे. मात्र शासनाच्या पर्यावरण व पुरातत्व खात्याने या भागाचे ऐतिहासिक व पर्यटनाच्या दृष्टीने असलेले महत्व लक्षात घेता विशेष निधी व सुविधा मंजूर केल्या पाहिजेत जेणेकरुन महाराष्ट्राच्या नकाशावर हा भाग अधिक ठळक अधोरेखित होईल व येथील लोकांना काही प्रमाणात हक्काचा रोजगार व आंनद मिळेल. आज महाशिवरात्री निमित्ताने मंदिराजवळील काटी गावातील तरुणांच्या क्लासिक ग्रुपने भाविकांसाठी जल व शितपेयाची व्यवस्था करून सामाजिक बांधिलकी जोपासली. याच ग्रुपमधील एक तरुण कुमार केतन भरत पाटील यांचे मनोगत अवश्य वाचा..  –-------...

 http://www.yinbuzz.com/shree-tisaleshwar-3180 पालघर जिल्‍हयातील वाडा तालुका हा मुळतः भातशेतीचे उत्‍पन्‍न काढणारा भाग म्‍हणून ओळखला जातो. येथील 'वाडा कोलम' हा तांदळाचा प्रकार राज्‍यभर प्रसिध्‍द आहे. मात्र वाडा तालुका हा प्राचिन मंदिरे व एतिहासिक पार्श्‍वभुमी असलेला परिसर म्‍हणूनदेखील प्रसिध्‍द आहे. अशाच एका प्रसिध्‍द एतिहासिक स्‍थळास भेट देण्‍याचा योग नुकताच मला आला. वाडा तालुक्यातील वैतरणा नदीच्या काठावर तिळसेश्वर शिव मंदिर प्राचीन काळापासून अस्तित्वात आहे. वाडा बस स्थानकापासून 7 कि.मी.अंतरावर असलेल्‍या हया मंदिरात जाणेयेणेसाठी बस व खाजगी वाहनांची सुविधा आहे. वैतरणा नदी येथे महाशिवरात्रीच्या दिवशी मोठी जत्रा भरते, महाशिवरात्री यात्रेच्‍या दिवशी ठाणे, पालघर जिल्ह्याच्या कानाकोपऱ्यातून ‍भाविक या ठिकाणाला भेट देतात. विविध वस्‍तु व खादयपदार्थांची असंख्‍य दुकानांची या ठिकाणी रेलचेल असल्‍याने स्‍थानिक व आसपासच्‍या परिसरातील लोकांना चांगला रोजगारदेखील उपलब्‍ध होतो. या ठिकाणचे आणखी एक वैशिष्‍टय म्‍हणजे, मंदिरालगतच्या नदिपात्रातील डोहात असणारे "देवमासे". तिळ...

लोणावळा येथे १५ व १६ फेब्रुवारी रोजी आयोजित योगप्रशिक्षण कार्यशाळेसाठी कार्यालयीन सहकाऱ्यांसमवेत उपस्थित राहण्याचा योग आला. रविवारी १६ तारखेला प्रशिक्षणाची समाप्ती झाल्यावर सायंकाळी तेथून जवळच असलेल्या मावळ तालुक्यातील ऐतिहासिक लोहगडास भेट देण्याचा प्लॅन तयार झाला व लगेच लोणावळ्याकडून आम्ही थेट लोहगडकडे कूच केली. साधारणतः अर्ध्या तासातच आम्ही डोंगरमाथ्यावरील काहीशी अवघड अशी नागमोडी वळणे चढत साधारणतः चारच्या सुमारास किल्ल्याच्या पायथ्याशी पोहोचलो. थोडा अल्पोपहार व मुबलक पाणी सोबत घेऊन गड चढायला सुरुवात केली. गड चढण्यासाठी येथे पायऱ्यांची व्यवस्था असल्यामुळे अनेक हौशी पर्यटक आपल्या कुटुंबासह या गडाचे दर्शन घेण्यासाठी आवर्जून येत असल्याचे दिसून आले. यात सर्व वयोगटातील महिलांची व विद्यार्थ्यांची संख्याही विशेषत्वाने आढळून आली. साधारणतः ४० मिनिटात पायऱ्या चढून आम्ही गडाच्या पहिल्या दरवाज्यापर्यंत पोहोचलो. सर्वात मजबूत व अभेद्य असा हा गड लोहगड या नावाला शोभेल असाच होता. येथील दगड, बुरुज व महाकाय दरव...