महापे येथे श्री राम नवमी उत्साहात साजरी

राम नवमीनिमित्त हभप पांडुरंग महाराज भोईर यांचे कीर्तन

दरवर्षीप्रमाणे यंदाही श्री रामनवमीनिमित्त नवी मुंबईतील महापे येथील श्री राम मंदिरात जाऊन हरकीर्तन, पूजा, जन्मोत्सव व दर्शनाचा लाभ घेतला. महापे येथील श्री रामांचे हे मंदिर खूप जुने असून मागील ३१ वर्षांपासून येथे राम जन्मोत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. स्वर्गीय श्री अमृत पाटील यांनी सुरू केलेली परंपरा त्यांच्या ५ मुलांनी आजही एकत्रितपणे त्याच उत्साहात सुरू ठेवली आहे याचा खरेतर खूप अभिमान वाटतो. राम जन्मोत्सवानिमित्त दरवर्षी येथे पहाटेपासून दिवसभर विविध कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. ग्रामस्थ मोठ्या संख्येने त्यात सहभागी होतात. गेल्या २२ वर्षांपासून इथे आमचे पारमार्थिक व कौटुंबिक गुरुवर्य हभप पांडुरंग महाराज भोईर (आळंदी) यांचे न चुकता हरकीर्तन याच दिवशी आयोजित केले जाते. गेल्या काही वर्षांपासून मीदेखील या कार्यक्रमाध्ये नियमितपणे सहभागी होत आहे. आज राम नवमीच्या दिवशीदेखील सकाळी मी त्यांच्या सुश्राव्य कीर्तनाचा लाभ घेतला व त्यानंतर राम जन्मोत्सवाच्या कार्यक्रमात सहभागी झालो. कीर्तन आटोपल्यावर त्यांना व त्यांच्या सहकाऱ्यांना सवयीप्रमाणे पुस्तके भेट दिली. 

श्री रामनवमी या हिंदू सणात भगवान रामाचा सन्मान केला जातो. चैत्र नवरात्रीच्या नवव्या दिवशी राम नवमी साजरी केली जाते. रावणाच्या राजवटीतून जगाला मुक्त करण्यासाठी भगवान रामाची निर्मिती झाली. प्रभू राम त्यांच्या कठोर जीवनशैलीमुळे मर्यादा पुरुषोत्तम राम म्हणून ओळखले जात होते. श्री राम नवमीची थोडक्यात पौराणिक कथा अशी की, त्रेतायुगात दशरथ नावाचा राजा होता, त्यांना तीन बायका (कौशल्या, सुमित्रा आणि कैकेयी) होत्या. ते निपुत्रिक असल्याने भविष्यात अयोध्येवर कोण राज्य करणार याची चिंता त्यांना होती. प्रख्यात ऋषी वशिष्ठांनी त्यांना बालसंतान यज्ञ करण्याचा सल्ला दिला. या यज्ञप्रदर्शनाची विशेष विनंती ऋषिश्रृंगाने केली होती. यज्ञ संपल्यानंतर त्यांना यज्ञदेवतेकडून पवित्र खीरची वाटी मिळाली. त्यांनी तिन्ही महिलांना वाटीतील पवित्र खीर दिली. काही दिवसांनी खीर खाल्ल्यानंतर सर्व राण्यांना गर्भधारणा झाली. चैत्र महिन्याच्या नवव्या दिवशी दुपारच्या सुमारास कौसल्येने श्री राम यांना, कैकेयीने भरताला आणि सुमित्राने लक्ष्मण आणि शत्रुघ्न नावाच्या जुळ्या मुलांना जन्म दिला. भगवान विष्णूचे सातवे स्वरूप, भगवान राम हे कौशल्येचे पुत्र होते आणि अधर्माचा उच्चाटन करण्यासाठी आणि धर्माची स्थापना करण्यासाठी पृथ्वीवर आले. भगवान रामाने आपल्या अनुयायांना दुष्टांच्या हल्ल्यापासून वाचवताना संपूर्ण पृथ्वीवरील अन्याय दूर करून पृथ्वीवर धर्माची स्थापना केली. त्याने रावणासह सर्व राक्षसांचाही नायनाट केला. अयोध्येतील लोक नवीन राजा मिळाल्याबद्दल आनंदी होते, म्हणून ते दरवर्षी त्यांच्या राजाचा वाढदिवस राम नवमी म्हणून आनंदाने आणि उत्साहाने साजरा करू लागले, ही प्रथा आता भारतभरातील हिंदूंनी पाळली आहे. रामनवमीचा दिवस हिंदूंना खूप महत्वाचा आहे. संपूर्ण भारतभर ही पूजा मोठ्या उत्साहात साजरी करतात. असे असले तरी, ही रामनवमीची पूजा अयोध्येमध्ये, जेथे भगवान श्री राम यांचा जन्म झाला, तेथे मोठ्या धूमधडाक्यात साजरा केली जाते. श्रीराम यांना त्यांच्या जीवनातील चारित्र्यामुळे मर्यादा पुरुषोत्तम हे नाव देण्यात आले. वडिलांच्या आज्ञेनुसार त्यांनी राजवाड्यातील सुखसोयींचा त्याग केला आणि जंगलातील जीवन स्वीकारले. या अर्थाने, हा दिवस साजरा करण्यामागे श्री रामांचे परिपूर्ण, त्यागमय, संघर्ष, मर्यादापूर्ण जीवन, दृष्ट व संहारक प्रवृत्तींना संपवणारे जीवन भावी पिढ्यांपर्यंत पोहोचवणे हा देखील उद्देश आहे.

वैभव मोहन पाटील 

घणसोली, नवी मुंबई